بوهای بدن چه چیزی از سلامت شما فاش می کنند؟

یک زن اسکاتلندی با توانایی بویایی فوق العاده خود، به دانشمندان کمک کرده تا راه های جدیدی برای تشخیص زودهنگام بیماری هایی مانند پارکینسون، سرطان و آسیب های مغزی، تنها از طریق بوی بدن، کشف کنند. این کشف می تواند انقلابی در تشخیص بیماری ها به وجود اورد.

یک کشف باورنکردنی: «بوی بیماری» می تواند سرنخ های مهمی برای تشخیص زودهنگام بیماری ها به دانشمندان بدهد.

به گزارش بخش اخبار سلامت خانه مهتاب از بی‌بی‌سی نیوز، بدن انسان دائما در حال انتشار ترکیبات شیمیایی فرار از طریق پوست و تنفس است که می توانند سرنخ هایی در مورد وضعیت سلامتی ما ارائه دهند. دانشمندان در حال تحقیق بر روی این ترکیبات هستند و معتقدند که این “نشانگرهای زیستی بودار” می توانند به تشخیص بیماری ها، حتی سال ها قبل از بروز علائم، کمک کنند.

کشف باورنکردنی یک “ابر بویا”

داستان این تحقیقات با یک زن بازنشسته اسکاتلندی به نام جوی میلن آغاز شد که ادعا می کرد می تواند بوی بیماری پارکینسون را حس کند. در ابتدا، این ادعا برای شیمیدان تحلیلی، پردیتا باران، مضحک به نظر می رسید. اما جوی میلن داستانی داشت: او سال ها قبل از اینکه همسرش، لس، به بیماری پارکینسون مبتلا شود، متوجه بوی مشک مانند جدیدی در او شده بود. پس از تشخیص بیماری همسرش، او در یک گردهمایی برای بیماران پارکینسون شرکت کرد و متوجه شد که همه انها بوی مشابهی دارند.

برای اثبات این ادعا، دانشمندان از جوی خواستند ۱۲ تی شرت را که شش تای انها توسط بیماران پارکینسون و شش تای دیگر توسط افراد سالم پوشیده شده بود، بو کند. جوی به درستی هر شش بیمار را تشخیص داد. نکته شگفت انگیز اینجا بود که او یک نفر دیگر را نیز به عنوان بیمار شناسایی کرد که کمتر از یک سال بعد، ابتلای او به پارکینسون تایید شد. این توانایی خارق العاده جوی میلن که به دلیل یک اختلال ژنتیکی به نام هایپراسمیا ارثی (حس بویایی فوق العاده قوی) بود، به او لقب “ابر بویا” را بخشید.

بیماری ها و بوی های مشخص

داستان جوی میلن نشان می دهد که تغییرات در بوی بدن می تواند نشانه ای از تغییرات یا مشکلات درونی بدن باشد. برخی بیماری ها بوی انقدر قوی و مشخصی دارند که حتی افراد عادی نیز می توانند انها را حس کنند. به عنوان مثال:

• دیابت: افرادی که دچار افت قند خون هستند، ممکن است بوی میوه ای یا “سیب گندیده” از بدن یا نفس خود منتشر کنند. این بو به دلیل تجمع ترکیباتی به نام کتون در جریان خون ایجاد می شود.
• بیماری کبد: بوی مشک یا گوگرد از نفس و ادرار می تواند نشانه ای از بیماری کبد باشد.
• بیماری کلیوی: بوی امونیاک یا بوی “ماهی” و “ادرار مانند” می تواند نشانه ای از بیماری کلیوی باشد.
• عفونت ها: مدفوع با بوی شیرین می تواند نشانه ای از عفونت باکتریایی مانند وبا یا کلستریدیوم دیفیسیل باشد. همچنین، سل می تواند باعث ایجاد بوی بد در نفس و بوی “مقوای خیس” و “اب نمک” روی پوست شود.

سگ ها و هوش مصنوعی در خدمت علم

اگرچه انسان ها توانایی محدودی در تشخیص بوهای بیماری دارند، اما حیواناتی مانند سگ ها با حس بویایی تا ۱۰۰ هزار برابر قوی تر از انسان، می توانند این کار را انجام دهند. سگ ها در تشخیص انواع سرطان ها (ریه، سینه، تخمدان، مثانه و پروستات)، پارکینسون، دیابت، و حتی علائم اولیه مالاریا و تشنج های صرع از طریق بو اموزش دیده اند.

اما از انجا که اموزش سگ ها زمان بر است، دانشمندان در تلاشند تا این قابلیت های شگفت انگیز را در ازمایشگاه شبیه سازی کنند. پردیتا باران در حال حاضر از تکنیک کروماتوگرافی گازی-طیف سنجی جرمی برای تحلیل سبوم (ماده روغنی روی پوست) بیماران پارکینسون استفاده می کند. هدف او توسعه یک تست ساده از روی نمونه پوست است که می تواند بیماری پارکینسون را در مراحل اولیه تشخیص دهد. این تست می تواند فرایند تشخیص را که در حال حاضر سال ها به طول می انجامد، به شدت کوتاه کند.

ترکیبات شیمیایی فرار، سرنخ های اصلی

اما دلیل این تغییر بوی بدن چیست؟ پاسخ در مولکول هایی به نام ترکیبات آلی فرار (VOCs) نهفته است. بدن ما برای تولید انرژی، دائما مواد غذایی را به مواد شیمیایی کوچک تر تبدیل می کند. این واکنش های شیمیایی، مولکول هایی به نام متابولیت ها را تولید می کنند که برخی از انها فرار هستند و می توانند به راحتی در دمای اتاق تبخیر شوند و توسط بینی ما حس شوند. در نتیجه، بیماری یا اسیب دیدگی می تواند متابولیسم بدن را تغییر دهد و باعث تولید VOC های متفاوت شود، که در نهایت “اثر انگشت بویایی” بدن ما را تغییر می دهد.

ازمایش های هوش مصنوعی و آینده تشخیص

دانشمندان در حال حاضر در تلاش برای توسعه دستگاه های هوشمند بویایی هستند که می توانند بوهای مرتبط با بیماری ها را تشخیص دهند. آندریاس مرشین، فیزیکدان و بنیان گذار شرکت RealNose.ai، در حال ساخت یک بینی رباتیک است که می تواند سرطان پروستات را تشخیص دهد. این دستگاه با استفاده از گیرنده های بویایی انسانی که در ازمایشگاه رشد داده شده اند و الگوریتم های هوش مصنوعی، الگوهای بویایی مرتبط با بیماری را شناسایی می کند.

جوی میلن در حال حاضر در تیم تحقیقاتی پردیتا باران کار می کند، اما دیگر به صورت مستقیم برای بو کشیدن استفاده نمی شود، زیرا این کار برایش خسته کننده است. با این حال، اگر تکنیک باران بتواند توانایی جوی را تکرار کند و بیماری پارکینسون را در مراحل اولیه تشخیص دهد، این یک میراث ماندگار برای جوی و همسرش خواهد بود.