مصرف بیش از حد پروتئین و خطر کاهش طول عمر؛ ۵ راهکار متخصصان برای تعادل تغذیه‌ای

رژیم‌های غذایی پرپروتئین این روزها طرفداران زیادی پیدا کرده‌اند، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهند که مصرف بی‌رویه پروتئین می‌تواند نتیجه معکوس بر سلامت و طول عمر داشته باشد. یک متخصص تغذیه ۵ روش کاربردی برای اصلاح و تعادل‌سازی تغذیه ارائه داده است تا بدون آسیب به بدن، از فواید آن بهره‌مند شوید.

به گزارش خانه مهتاب به نقل از فوکس نیوز، یک بررسی علمی جدید این دیدگاه رایج که مصرف بیشتر پروتئین لزوماً باعث بهبود سلامت می‌شود را به چالش کشیده است. طبق این تحقیقات، میزان بهینه پروتئین به عواملی مانند سن، سطح فعالیت بدنی و وضعیت کلی سلامت فرد بستگی دارد.

بررسی ۳۵۰ مطالعه علمی: آیا پروتئین زیاد واقعاً مفید است؟

محققان دانشگاه ویسکانسین-مدیسون پس از بررسی بیش از ۳۵۰ مطالعه علمی به این نتیجه رسیدند که اگرچه دریافت بیشتر پروتئین می‌تواند به عضله‌سازی و سایر فواید سلامتی کمک کند، اما مصرف بیش از نیاز بدن سود چندانی ندارد.

طبق یافته‌های این پژوهشگران، مصرف مازاد پروتئین حتی می‌تواند در برخی افراد بزرگسال کم‌تحرک باعث کاهش طول عمر شود؛ به‌ویژه زمانی که این پروتئین از منابع خاص یا پروفایل‌های آمینو اسیدی مشخصی تأمین شده باشد.

ضرورت شخصی‌سازی رژیم غذایی و میزان فعالیت بدنی

برای کسانی که می‌خواهند رژیم غذایی خود را بر اساس این یافته‌های جدید تنظیم کنند، به گفته متخصصان، پاسخ در شخصی‌سازی رژیم غذایی، توجه به سطح فعالیت بدنی و منابع غذایی نهفته است.

تانیا فریریچ (Tanya Freirich)، متخصص تغذیه و رژیم‌درمانی در شارلوت کارولینای شمالی، در گفتگو با بخش دیجیتال فوکس نیوز گفت: «ما پیام‌های متناقضی از سوی پزشکان و اینفلوئنسرها می‌شنویم. پیام اصلی در این روزها همیشه افزایش مصرف پروتئین بوده است.»

این متخصص که در پژوهش مذکور مشارکتی نداشته است، افزود: «با این حال، ما می‌دانیم که مصرف بیش از حد پروتئین با عوارض و پیامدهای منفی همراه است. این کار می‌تواند فشار مضاعفی بر سلامت کلیه‌ها وارد کند و در هومئوستازی (تعادل) استخوان و کلسیم اختلال ایجاد کند.»

نقش ورزش و فعالیت بدنی در جذب بهینه پروتئین

به گفته فریریچ، برای افراد کم‌تحرک، کاهش مصرف پروتئین تنها گزینه روی میز نیست؛ بلکه افزایش فعالیت بدنی نیز می‌تواند به بدن کمک کند تا مواد مغذی را به شکل مؤثرتری مصرف کند.

او خاطرنشان کرد: «اگر بدن خود را به حرکت درمی‌آورید — مثل تمرینات قدرتی، عضله‌سازی یا انجام ورزش‌های مختلف — احتمالاً به مقدار کمی پروتئین بیشتر نیاز دارید. هر فردی باید وضعیت شخصی خود را بسنجد و با ارائه‌دهندگان خدمات مراقبت‌های بهداشتی مشورت کند تا بهترین مسیر را برای خود بیابد.»

فریریچ ادامه داد: «حال فرض کنید فردی بسیار فعال بوده‌اید و متأسفانه دچار آسیب‌دیدگی شده‌اید و اکنون سطح فعالیت شما بسیار کاهش یافته است؛ در این حالت باید میزان مصرف پروتئین خود را تغییر دهید، زیرا بدن شما دیگر آن را مانند قبل مصرف و پردازش نمی‌کند.»

این متخصص تغذیه تأکید کرد که ورزش و تمرینات ورزشی می‌تواند فراتر از تغذیه به افزایش طول عمر کمک کند، چرا که به افراد در فعال ماندن و حفظ استقلال فردی یاری می‌رساند.

وی افزود: «اضافه کردن ورزش همیشه یک فکر بکر و مفید است، زیرا با کاهش خطر افتادن و زمین‌خوردن، افزایش شادی در زندگی و محافظت از بدن در برابر آسیب‌ها همراه است.»

۵ راهکار طلایی برای ایجاد تعادل در رژیم غذایی

برای کسانی که می‌خواهند بدون تغییرات ناگهانی و کلی، تغذیه خود را متعادل کنند، این متخصص تغذیه ۵ توصیه کلیدی ارائه داده است:

• ۱. توجه به تناسب بشقاب غذایی: هدف‌گذاری کنید که ۵۰ درصد از بشقاب غذایی شما را سبزیجات، ۲۵ درصد را پروتئین و ۲۵ درصد دیگر را نشاسته یا غلات کامل تشکیل دهد.
• ۲. محاسبه سریع میزان پروتئین: یک راهنمای کلی برای بزرگسالان با سطح فعالیت پایین، مصرف ۰.۸ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در روز است. در حالی که افراد فعال‌تر می‌توانند از دریافت حدود ۱.۰ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز بهره‌مند شوند.
• ۳. مصرف رنگین‌کمانی از غذاها: میوه‌ها و سبزیجات را در رنگ‌های مختلف در رژیم غذایی خود بگنجانید تا از دریافت طیف متنوعی از ویتامین‌ها و ریزمغذی‌ها مطمئن شوید.
• ۴. جایگزینی با پروتئین‌های گیاهی: بخشی از پروتئین حیوانی را به سمت جایگزین‌های پایه گیاهی مانند عدس، لوبیا، نخود و دانه‌ها سوق دهید. فریریچ اشاره کرد: «بسیاری از افرادی که رژیم‌های محدودکننده پروتئین داشتند و نتایج سلامتی بهتری کسب کردند، بخش زیادی از پروتئین خود را از گیاهان تأمین می‌کردند.»
• ۵. پایبندی به غذای کامل (Whole Foods): غذاهای فرآوری‌نشده از سیگنال‌های طبیعی سیری در بدن پشتیبانی می‌کنند. فریریچ توصیه می‌کند: «فاصله گرفتن از غذاهای کاملاً فرآوری‌شده و حرکت به سمت غذاهای فرآوری‌نشده به بدن شما کمک می‌کند تا عملکرد خود را بسیار بهتر تنظیم کند.»

نتیجه‌گیری: تحقیقات علمی همواره در حال تحول هستند

در نهایت، به گفته این متخصص، تصمیمات و انتخاب‌های غذایی نباید تنها تحت تأثیر یک تیتر خبری یا یک مطالعه واحد قرار گیرند.

فریریچ در پایان گفت: «تحقیقات علمی همواره در حال تحول و تکامل هستند. هر فرد باید شرایط شخصی خود را مد نظر قرار داده و با متخصصان سلامت مشورت کند تا بهترین راهکار اختصاصی را برای خود انتخاب نماید.»

کلوئی کوئیل (Khloe Quill) نویسنده حوزه سبک زندگی در بخش دیجیتال خبرگزاری فوکس نیوز است. او و تیم سبک زندگی به پوشش موضوعات مختلفی از جمله غذا و نوشیدنی، سفر و سلامت می‌پردازند.