موج جدید در تیک‌تاک؛ آیا مصرف هم‌ زمان قرص ضد حساسیت و سوزش معده می‌تواند علائم PMS را تسکین دهد؟

افرادی که در روزهای منتهی به شروع PMS خود احساس کسالت و بی‌حالی شدیدی دارند، ادعا می‌کنند که از طریق یک ترند جدید در شبکه اجتماعی تیک‌تاک (TikTok) به آرامش و بهبودی دست یافته‌اند. این ترند شامل ترکیب دو داروی بدون نسخه (OTC) است: یک قرص ضد حساسیت مانند کلاریتین یا زیرتک، به همراه داروی فاموتیدین (Pepcid AC) که برای درمان سوزش و رفلاکس معده استفاده می‌شود.

به گزارش خانه مهتاب به نقل از ان‌پی‌آر (NPR)، شاید این موضوع باورنکردنی به نظر برسد، اما تریس هانسن (Terese Hansen) از اوماها پس از سال‌ها دست‌وپنجه نرم کردن با علائم غیرقابل توضیح، حاضر بود هر روشی را امتحان کند. هانسن به NPR گفت که در چهار سال گذشته از حالت تهوع مداوم، سوزش معده و نوسانات شدید دمای بدن رنج می‌برده است؛ او دائماً عصبی و خسته بود و این علائم در نزدیکی دوران قاعدگی‌اش به اوج خود می‌رسید.

ویدیوهای تیک‌تاک درباره افرادی که فاموتیدین و قرص ضد حساسیت مصرف می‌کردند، هانسن را تحت تاثیر قرار داد؛ به ویژه کسانی که ادعا می‌کردند این ترکیب به بهبود اختلال ملال پیش از قاعدگی یا همان PMDD (نوع شدیدی از PMS همراه با افسردگی و اضطراب) کمک می‌کند. او پس از مشورت با پزشک خود، تصمیم گرفت این ترند تیک‌تاک را امتحان کند و می‌گوید این کار مانند معجزه، علائم جسمی، انرژی و خلق‌وخوی او را بهبود بخشید.

ادعای کاربران تیک‌تاک و شواهد علمی پشت این ترند

کاربران تیک‌تاک می‌گویند ترکیب داروهای آلرژی و معده به مبارزه با افسردگی و بی‌حالی پیش از قاعدگی کمک می‌کند و باعث می‌شود کمتر تحریک‌پذیر باشند و انرژی بیشتری داشته باشند. برخی دیگر که در دوران پیش‌یائسگی (Perimenopause) هستند نیز گزارش می‌دهند که این ترکیب به کاهش علائم مشابه کمک می‌کند.

با این حال، هنوز هیچ کارآزمایی بالینی برای سنجش ایمنی یا اثربخشی این روش انجام نشده است. لی فریم (Leigh A. Frame)، مدیر اجرایی دفتر طب یکپارچه و سلامت در دانشگاه جورج واشنگتن می‌گوید: «این موضوع در حال حاضر یک منطقه کاملاً بدون شواهد علمی است. هیچ مدرک آزمایشگاهی وجود ندارد که ثابت کند این روش کار می‌کند یا نه.»

با این وجود، کارشناسانی که با NPR گفتگو کردند معتقدند یک مکانیسم بیولوژیکی منطقی وجود دارد که چرا هانسن و دیگران ممکن است از این ترفند دارویی سود ببرند؛ و این موضوع به ماده‌ای به نام هیستامین (Histamine) مربوط می‌شود.

رابطه پنهان هورمون‌ها با هیستامین در چرخه قاعدگی

هیستامین ماده‌ای شیمیایی است که سیستم ایمنی بدن شما هنگام مواجهه با یک آلرژن آزاد می‌کند و واکنشی التهابی ایجاد می‌کند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد سطح هیستامین نیز با چرخه قاعدگی شما نوسان می‌کند.

هورمون استروژن که ترشح هیستامین را تحریک می‌کند، در طول ماه دچار نوسان می‌شود. از سوی دیگر، هورمون پروژسترون به عنوان یک آنتی‌هیستامین طبیعی در بدن عمل می‌کند؛ اما در روزهای منتهی به قاعدگی، سطح پروژسترون به شدت سقوط می‌کند. در دوران پیش‌یائسگی نیز سطح هر دو هورمون به سرعت و به طور نامنظم بالا و پایین می‌شود.

دکتر مارا ریورا (Dr. Mara Rivera)، روان‌پزشک متخصص در حوزه سلامت روان باروری توضیح می‌دهد که این تغییرات شدید هورمونی می‌تواند باعث بدخلقی و ناراحتی‌های جسمی شود. قرص‌های ضد حساسیت و داروی فاموتیدین هر دو مسدودکننده هیستامین (آنتی‌هیستامین) هستند و روی گیرنده‌های مختلفی در بدن تاثیر می‌گذارند. تئوری پزشکان این است که این داروهای بدون نسخه ممکن است به کنترل هیستامین کمک کرده و اساساً جایگزین اثر پروژسترونِ افت‌کرده شوند.

دکتر تامی روون (Dr. Tami Rowen)، متخصص زنان در دانشگاه کالیفرنیا، سانفرانسیسکو، اشاره می‌کند که ممکن است تا حدی اثر پلاسیبو (دارونما) نیز در این میان نقش داشته باشد، اما از آنجا که درمان‌های فعلی برای پیش‌یائسگی و PMDD بسیار محدود است، بیماران به سمت این روش‌ها کشیده می‌شوند.

یک مسکن موقت، نه یک راهکار قطعی

لی فریم هشدار می‌دهد که استفاده از داروی معده و آلرژی برای درمان علائم، به ریشه اصلی بیماری نمی‌پردازد. هیستامین با انواع مشکلات سلامتی از جمله نوسانات هورمونی شدید، خواب بی‌کیفیت یا مشکلات تیروئید مرتبط است. او می‌گوید: «یک چرخه قاعدگی سالم نباید دردناک یا همراه با اختلال شدید خلق‌وخو باشد. محبوبیت این ترند آنلاین نشان می‌دهد که نیاز واقعی به بهبود تحقیقات در حوزه سلامت زنان وجود دارد.»

در نهایت، اگرچه این داروها کم‌خطر به نظر می‌رسند، اما بدون عوارض نیستند. آنتی‌هیستامین‌ها می‌توانند باعث خواب‌آلودگی، خستگی، خشکی دهان، مشکلات گوارشی و تداخلات دارویی مضر شوند؛ به ویژه در افراد مسن یا کسانی که مشکلات کلیوی و کبدی دارند. کارشناسان توصیه می‌کنند قبل از شروع هرگونه خوددرمانی، حتماً با پزشک متخصص مشورت شود.