تاثیر تلویزیون دیدن بر کوچک شدن مغز؛ کشف جدید دانشمندان درباره آسیب به سلامت حافظه

ارتباط تماشای زیاد تلویزیون با تغییرات ساختاری و آسیب به سلامت مغز

عبارت «تلویزیون را خاموش کن، مغزت فاسد می‌شود!» برای دهه‌ها یک ترجیع‌بند آشنا در خانه‌ها بوده است. اگرچه شاید «فاسد شدن» واژه خیلی شدیدی باشد، اما محققان در حال درک این موضوع هستند که احساس کلی نهفته در این جمله چندان هم بی‌ربط نیست.

به گزارش خانه مهتاب به نقل از Phys.org، مطالعه‌ای که اخیراً در مجله Alzheimer’s & Dementia منتشر شده نشان می‌دهد افرادی که در میانسالی تماشای تلویزیون را «خیلی زیاد» گزارش کرده بودند، در سال‌های بعد حجم کمتری در مناطق مرتبط با حافظه مغز، لوب‌های پیشانی و پس‌سری کوچک‌تر و آسیب در ماده سفید (مرتبط با پیری، خطر سکته مغزی، افت شناختی و زوال عقل) نشان دادند.

دیوید رایچلن (David Raichlen)، استاد علوم زیستی و انسان‌شناسی در دانشکده ادبیات، هنر و علوم USC Dornsife و از نویسندگان ارشد این مطالعه می‌گوید: «سال‌هاست که ما روی میزان نشستن افراد تمرکز کرده‌ایم. یافته‌های ما نشان می‌دهد که باید به آنچه افراد هنگام نشستن انجام می‌دهند نیز توجه داشته باشیم.»

این یافته‌ها صرفاً به دلیل طبیعت کم‌تحرک و یک‌جا نشینیِ تماشای تلویزیون نبودند. این مطالعه دریافت که سایر انواع فعالیت‌های نشستنی همان ارتباطات منفی را نداشتند؛ موضوعی که نشان می‌دهد آنچه فرد هنگام نشستن انجام می‌دهد ممکن است بسیار مهم‌تر از آن چیزی باشد که قبلاً تصور می‌شد.

تغییرات ساختاری مغز و افزایش خطر ابتلا به آلزایمر و زوال عقل

محققان داده‌های مربوط به حدود ۱,۷۰۰ بزرگسال با میانگین سنی ۵۳ سال را که بین سال‌های ۱۹۸۷ تا ۱۹۸۹ در مطالعه «خطر آترواسکلروز در جوامع» (ARIC) ثبت‌نام کرده بودند، مورد تحلیل قرار دادند. ARIC یک مطالعه طولانی‌مدت روی جمعیت ایالات متحده است که برای بررسی سلامت قلب و عروق و سلامت مغز طراحی شده است.

از شرکت‌کنندگان خواسته شد بر اساس مقیاسی از «هرگز/به‌ندرتا» تا «خیلی زیاد» مشخص کنند که در اوقات فراغت خود چه میزان تلویزیون تماشا می‌کنند و چه مقدار از روز کاری خود را به نشستن می‌گذرانند.

بیش از دو دهه بعد، شرکت‌کنندگان تحت اسکن MRI مغز قرار گرفتند. در مقایسه با افرادی که تماشای تلویزیون را «هرگز» یا «به‌ندرتا» گزارش کرده بودند، کسانی که «خیلی زیاد» تلویزیون می‌دیدند، تفاوت‌های ساختاری گسترده‌ای را در سراسر مغز نشان دادند.

محققان حجم‌های کوچک‌تری را در مناطق مرتبط با علائم اولیه بیماری آلزایمر و حجم‌های بیشتری از شدت بالای ماده سفید (نشان‌دهنده بیماری عروق خونی کوچک مغزی مرتبط با افت شناختی و زوال عقل) یافتند. این شرکت‌کنندگان همچنین لوب‌های پیشانی و پس‌سری کوچک‌تری داشتند؛ مناطقی که با پردازش بینایی و عملکرد اجرایی مرتبط هستند.

این تفاوت‌ها حتی زمانی که محققان عواملی مانند فعالیت بدنی، دیابت، شاخص توده بدنی (BMI)، مصرف سیگار و الکل را کنترل کردند، همچنان باقی ماند.

شایان ذکر است که محققان به داده‌های خودگزارشی مصرف تلویزیون اتکا کردند که می‌تواند دقت کمتری نسبت به ردیابی زمان‌بندی‌شده داشته باشد. همچنین شرکت‌کنندگان مطالعه اسکن MRI پایه اولیه نداشتند. تحقیقات آینده می‌تواند با یک MRI پایه شروع شود تا تغییرات در طول زمان را به صورت ملموس‌تر نشان دهد.

تفاوت فعالیت‌های نشستنی؛ آیا نشستن پشت میز کار با تماشای تلویزیون متفاوت است؟

نکته شگفت‌انگیز این بود که عنصر کم‌تحرکی در تماشای تلویزیون به نظر نمی‌رسید محرک اصلی این تغییرات باشد.

کسانی که میزان بالایی از نشستن در محل کار را گزارش کرده بودند، در واقع دارای لوب‌های پیشانی و پس‌سری بزرگ‌تر و همچنین حجم کمتری از شدت بالای ماده سفید بودند که نشان‌دهنده سلامت مغز بهتر نسبت به کسانی بود که برای تماشای تلویزیون می‌نشستند. به گفته نویسندگان مطالعه، این مسئله می‌تواند به دلیل طبیعت تحریک‌کننده فکری در بسیاری از مشاغل پشت‌میزنشینی باشد.

همچنین به نظر می‌رسد مردان به‌طور ویژه‌ای در برابر این تغییرات آسیب‌پذیر هستند. هنگامی که اسکن‌های MRI بر اساس جنسیت جداسازی شدند، محققان دریافتند که اکثر تغییرات در مغز، چه از تماشای تلویزیون و چه از نشستن شغلی، در مردان دیده شده است.

رویکرد جدید در توصیه‌های پزشکی برای سلامت ذهنی و شناختی

چنین یافته‌هایی نشان می‌دهد که هنوز تحقیقات بیشتری باید روی این موضوع پیچیده انجام شود. با این حال، ممکن است در نهایت شاهد رویکرد متفاوتی در راهنماهای سلامت پیرامون فعالیت‌های کم‌تحرک باشیم. به عنوان مثال، پزشکان ممکن است به جای اینکه فقط بیماران را به تحرک بیشتر هدایت کنند، کاهش زمان تماشای تلویزیون و افزودن فعالیت‌های درگیرکننده از نظر شناختی را برای زمانی که می‌نشینند، توصیه کنند.

ناتان فتر (Natan Feter)، نویسنده مسئول مطالعه و پژوهشگر پسادکتری در برنامه زیست‌شناسی انسانی و تکاملی در USC Dornsife می‌گوید: «ما مکرراً عموم مردم را تشویق می‌کنیم که زمان زیادی را به نشستن اختصاص ندهند، اما متخصصان ممکن است بخواهند این توصیه را تعمیم دهند تا فعالیت‌های انجام‌شده در زمان نشستن را نیز در بر گیرد، زیرا به نظر می‌رسد آن فعالیت‌ها تأثیرات مجزایی بر سلامت حافظه و مغز دارند.»